Wszystko, co musisz wiedzieć:

Ubezpieczenie społeczne & zasiłki w Niemczech

Czym jest ‚Sozialversicherung’ w Niemczech? Co to znaczy i z czym się to wiąże? W poniższym artykule wyjaśniamy podstawowe fakty na temat ubezpieczeń społecznych w Niemczech – wszystko, co powinieneś wiedzieć o życiu codziennym w tym kraju. Dowiesz się m.in. tego, że każda zatrudniona w Niemczech osoba, która zarabia więcej niż  450 euro miesięcznie należy do systemu ubezpieczeń społecznych (ubezpieczenie na wypadek bezrobocia, ubezpieczenie zdrowotne, itd). Wszystko jednak zależy od tego, jak długo przynależy do systemu ubezpieczeń społecznych. Znajdziesz tu również informacje dotyczące numeru ubezpieczenia społecznego i wskazówki, jak ten numer otrzymać. Przyjemnej lektury! 

Co to jest ‘Sozialversicherung’?

Pojęcie ‚Sozialversicherung’, czyli ubezpieczenie społeczne, składa się z różnych funduszy systemu ubezpieczeń. Jeśli pracujesz w Niemczech i płacisz składki, to znaczy, że prawdopodobnie przynależysz do systemu ubezpieczeń społecznych, który złożony jest z 5 filarów:

  • Ubezpieczenie zdrowotne
  • Ubezpieczenie zdrowotne długotrwałej opieki
  • Ubezpieczenie emerytalne
  • Ubezpieczenie od wypadku przy pracy
  • Ubezpieczenie na wypadek bezrobocia

Poniżej więcej szczegółowych informacji na ten temat.

Czym jest ‘Sozialversicherungsnummer’?

‚Sozialversicherungsnummer’, czyli numer ubezpieczenia społecznego, to unikalny numer, który posiada każda osoba należąca do niemieckiego systemu ubezpieczeń społecznych.

Każda zatrudniona w Niemczech osoba otrzymuje kartę ubezpieczenia społecznego, na której znajduje się numer ubezpieczenia. Numer ten będzie potrzebny przed rozpoczęciem pracy w Niemczech. Zachowaj ten numer, gdyż prawdopodobnie będzie Ci potrzebny jeszcze wiele razy.

Numer ten jest również potrzebny, jeśli chcesz uzyskać informacje na temat wysokości emerytury w Niemczech lub w przypadku ubiegania się o jakiekolwiek świadczenia socjalne w Niemczech.

Kto przynależy do niemieckiego systemu ubezpieczeń społecznych?

…i kto może się ubiegać o świadczenia socjalne w Niemczech?

Każda osoba, która jest zatrudniona w Niemczech i zarabia ponad 450 euro miesięcznie – automatycznie staje się częścią systemu ubezpieczeń społecznych w Niemczech. Jako członek systemu ubezpieczeń, możesz korzystać z różnych świadczeń wchodzących w jego skład  (ubezpieczenie zdrowotne, zasiłki dla bezrobotnych, itp.). Wszelkie korzyści, jakie możesz otrzymać, zależą od poniesionych przez Ciebie opłat w systemie ubezpieczeń społecznych. Przykładowo, możesz otrzymać zasiłek dla bezrobotnych – jeśli jesteś bezrobotny i płaciłeś składki w niemieckim systemie ubezpieczeń przez co najmniej 12 miesięcy w ciągu ostatnich 2 lat. Co ważne, powinieneś zarejestrować się w Arbeitsamt (urząd pracy), tak szybko, jak to możliwe, aby móc otrzymywać świadczenia socjalne.

Aby dowiedzieć się, czy jesteś uprawniony do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych w Niemczech, sprawdź aktualne dane na stronie Arbeitsagentur (Federalna Agencja Pracy).

Jeśli jesteś ‚wolnym strzelcem’ (freelance), to nie stajesz się automatycznie częścią systemu ubezpieczeń społecznych w Niemczech. Osoby samozatrudnione posiadają zwykle prywatne ubezpieczenie zdrowotne, prywatny fundusz emerytalny, itp. Jednak płacenie składek w państwowym funduszu emerytalnym (będąc jednocześnie freelancerem) również jest możliwe, a w niektórych przypadkach jest to wręcz obowiązkowe, np. dotyczy to prywatnych nauczycieli.

Jak uzyskać numer ubezpieczenia społecznego w Niemczech?

Każda zatrudniona w Niemczech osoba musi uzyskać kartę ubezpieczenia społecznego. Na karcie znajduje się unikalny numer ubezpieczenia społecznego. Numer ubezpieczenia wydawany jest raz na całe życie. Jeśli już wcześniej mieszkałeś w Niemczech, to prawdopodobnie już ten numer posiadasz. Jeśli zgubiłeś swój numer lub go nie pamiętasz, wypełnij wniosek o ubezpieczenie społeczne, a w odpowiedzi otrzymasz list zwrotny ze swoim numerem ubezpieczenia społecznego. Dotyczy to również studentów oraz osób, które wcześniej w Niemczech nie pracowały.

Pobieraj niemiecką emeryturę w swoim kraju

Pracowałeś w Niemczech przez kilka lat i płaciłeś składki w niemieckim systemie emerytalnym. Teraz wróciłeś do swojego kraju i zastanawiasz się, czy to możliwe, aby uzyskać z tego tytułu jakieś korzyści. Sprawdź, w jakich przypadkach jest to możliwe.

Jeśli jesteś obywatelem kraju członkowskiego Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EEA) lub Szwajcarii, to nie stracisz uprawnień do świadczeń socjalnych, na które zapracowałeś będąc w Niemczech, m.in. właśnie do świadczeń z funduszu emerytalnego. Kiedy osiągniesz wiek emerytalny, możesz ubiegać się o emeryturę z każdego kraju UE lub EEA, w którym pracowałeś – zgodnie z przepisami danego kraju. Zasadniczo, jeśli pracowałeś w dwóch krajach, możesz ubiegać się o emeryturę z obu tych państw. Więcej informacji znajdziesz na stronie Niemieckiego państwowego funduszu emerytalnego (po angielsku).

5 filarów niemieckiego systemu ubezpieczeń społecznych

#1 Państwowy fundusz emerytalny

Fundusz emerytalny jest częścią niemieckiego systemu ubezpieczeń społecznych. Jest to gwarancja otrzymania wynagrodzenia po odejściu na emeryturę. Wysokość emerytury w Niemczech zależy od wysokości płaconych składek na rzecz funduszu emerytalnego w ciągu całego życia. Ubezpieczony jest również uprawniony do pobierania emerytury  swojego małżonka/partnera w przypadku jego śmierci. Osoby samozatrudnione oraz urzędnicy są zwolnieni z ustawowego ubezpieczenia emerytalnego.
Obcokrajowcy, którzy pracowali w Niemczech tylko kilka lat również mogą być uprawnieni do otrzymania emerytury po powrocie do kraju, jeśli są obywatelami państwa należącego do UE. Jeśli nie jesteś obywatelem UE, być może również uzyskasz pewne korzyści w związku z poniesionymi opłatami na rzecz funduszu emerytalnego. Dowiedz się więcej u źródła: Rentenversicherung (fundusz emerytalny), www.deutsche-rentenversicherung.de.
Większość Niemców korzysta również z prywatnych funduszy emerytalnych, aby mieć pewność, że będą w przyszłości odpowiednio zabezpieczeni finansowo. Obcokrajowcy również mogą korzystać z prywatnych funduszy emerytalnych i nadal płacić składki, nawet będąc już za granicą.

#2 Ubezpieczenie zdrowotne

Jeden z najważniejszych elementów niemieckiego systemu ubezpieczeń społecznych, to ubezpieczenie zdrowotne. Jeśli jesteś zatrudniony w Niemczech, to prawdopodobnie posiadasz państwowe ubezpieczenie zdrowotne. Ubezpieczenie zdrowotne to największa część całego systemu ubezpieczeń w Niemczech. Jest to dość obszerny temat, dlatego przygotowaliśmy osobny artykuł, w którym zebraliśmy najważniejsze informacje.

Jeszcze nie wykupiłeś ubezpieczenia zdrowotnego? Każda osoba, która mieszka w Niemczech jest prawnie zobligowana do posiadania ubezpieczenia.

Wypełnij formularz online i zostań częścią państwowego systemu ubezpieczeń zdrowotnych już teraz!

#3 Niemieckie zasiłki dla bezrobotnych

Jeśli jesteś zarejestrowany w Niemczech jako bezrobotny, to otrzymujesz specjalne ubezpieczenie. Zwykle otrzymuje się tzw. Arbeitslosengeld, czyli zasiłek dla bezrobotnych. Jednak, aby otrzymać zasiłek, trzeba spełniać pewne kryteria.  Świadczenia wypłacane są zwykle osobom, które przynajmniej przez jakiś czas w pełni płaciły składki na rzecz systemu ubezpieczeń społecznych. Jeśli nie spełniasz warunków, aby otrzymać zasiłek, możesz spróbować ubiegać się o wsparcie Hartz 4.

#4 Niemieckie ubezpieczenie od wypadku

W sytuacji wypadku przy pracy lub podczas szkolenia zawodowego – ubezpieczenie pokrywa wszelkie koszta związane z poniesionymi urazami, kosztami leczenia, rehabilitacji, itp. Jest to tzw. ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej pracodawcy. Przykładowo, jeśli ulegniesz wypadkowi w drodze do pracy, nie jest to traktowane jako ‚normalny’, ‚prywatny’ wypadek, ale jako wypadek, za który odpowiada Twój pracodawca, a co za tym idzie – odprowadza składki oraz pokrywa koszty leczenia. Dotyczy to również pracowników zagranicznych, jeśli są oni częścią systemu ubezpieczeń społecznych w Niemczech.

#5 Niemieckie ubezpieczenie długotrwałej opieki

Sytuacja, w której potrzebować będziemy opieki pielęgniarskiej, może się zdarzyć niezależnie od wieku. Dotyczy to również obcokrajowców i imigrantów, którzy mieszkają i pracują w Niemczech. Może się zdarzyć, że wypadek uniemożliwi podjęcie pracy ponownie. W takiej sytuacji koszty opieki pielęgniarskiej pokryje ubezpieczenie. Ważne: każda ubezpieczona państwowo osoba może otrzymać korzyści płynące z ubezpieczenia, jeśli posiada ubezpieczenie (lub wchodzi w skład ubezpieczenia rodzinnego) od przynajmniej 5 lat. Ubezpieczenie zdrowotne długoterminowe również wchodzi w skład całego systemu ubezpieczeń społecznych w Niemczech.

Chciałbyś coś dodać? Staramy się aktualizować wszystko na bieżąco, jeśli jednak uznasz, że coś jest niejasne lub czegoś brakuje, napisz do nas.


©2015 Copyright, SympatMe, Expat Services UG (haftungsbeschränkt). All rights reserved. Expat Services UG (haftungsbeschränkt) assumes no liability for the correctness, accuracy, relevance, reliability or completeness of the information published.